W dniu 19 kwietnia br. nasza organizacja związkowa wystosowała pismo do Pani Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Elżbiety RAFALSKIEJ, w którym wsparliśmy inicjatywę p. Adama BODNARA, który zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej wniósł do Pani Minister o zaimplementowanie do przepisów prawa pracy obowiązku jawności wynagrodzeń. Zdaniem naszej organizacji związkowej takie działanie zminimalizuje powszechne zjawisko dyskryminacji na rynku pracy: wg danych Głównego Urzędu Statystycznego, mężczyźni zarabiają o 20,6% więcej niż kobiety. W niektórych branżach ta dysproporcja zbliża się już nawet do 40%. Kobiety są również bardziej narażone na ubóstwo oraz napotykają na więcej trudności na początku kariery zawodowej. Zapobieganie takiej sytuacji byłoby zgodne z działaniami i zaleceniami Unii Europejskiej, która dąży m.in. do 40% parytetu.
Od wielu już lat ZZPP apeluje o odtajnienie wynagrodzeń, w tym głównie w zakresie przyznawania nagród uznaniowych „szczególnie wyróżniającym się pracownikom” bez żadnej kontroli strony społecznej, jaką jest związek zawodowy działający w danym urzędzie. Uzasadnienie tego wniosku o jawność w przyznawaniu nagród dla urzędników/pracowników ma szczególne znaczenie na płaszczyźnie jednostek budżetowych, gdzie dysponowanie finansami publicznymi winno z urzędu być podawane do publicznej wiadomości. Brak udostępniania danych o kryteriach przyznawania tych świadczeń odbierane jest często jako chęć ukrycia faktu, że świadczenia te trafiają do pracowników bardziej zasłużonych ze względu na ich dobre stosunki z przełożonymi niż z uwagi na osiągnięcia zawodowe. Jak podkreślają eksperci wprowadzenie jawności może zmienić te niepochlebne opinie i wyeliminować patologie. Zdaniem naszej organizacji związkowej dane te nie powinny mieć charakteru tajnego, a ich udostępnienie przełoży się na zwiększenie transparentności działania urzędu.
Ponadto uważamy, że uwzględnianie propozycji przełożonych w zakresie przyznawanych nagród lub podwyżki wynagrodzenia wpisuje się w jawność informacji publicznej na temat dysponowania pieniędzmi publicznymi. Poświadcza ten fakt również wyrok WSA w Opolu z dnia 27 czerwca 2013 roku, sygn. akt II SAB/Op 33/13 oraz wyrok WSA w Opolu z dnia 28 listopada 2013 roku II SAB/Op 68/13.
Zdaniem ZZPP w przepisach prawa winien być zawarty zapis gwarantujący społeczny głos w sprawie przyznawania indywidualnych kwot premii, nagród i podwyżek wynagrodzeń szczególnie w jednostkach tworzących sektor finansów publicznych. Dotyczą one sposobu wydatkowania majątku publicznego w rozumieniu art. 9 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Tekst jednolity Dz. U. z 2013 roku poz. 885 – z późniejszymi zmianami). Podmioty sektora finansów publicznych obowiązuje naczelna zasada finansów publicznych określona w art. 33 ust. 1 Ustawy o finansach publicznych stanowiąca o jawności gospodarowania środkami publicznymi. Oznacza to wymóg bezwzględnej transparentności wydatkowania środków publicznych, w tym również na wynagrodzenia dla pracowników – osób pełniących funkcje publiczne (Wyrok WSA w Gdańsku II SAB/Gd 64/14).
Z uwagi na brak czytelnej wykładni pojęcia osoby pełniącej funkcje publicznej, należy przyjąć zgodnie z dyspozycją art. 115 § 19 Ustawy z dnia 06 czerwca 1997 roku kodeks karny (Dz. U. z 1997 roku nr 88, poz. 553 – z późniejszymi zmianami/, że osobą pełniącą funkcję publiczną jest m.in. funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego oraz osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysonującej środkami publicznymi.
Nadmieniamy, że z badań portalu wynagrodzenia.pl wynika, że za jawnością wynagrodzeń jest już 70% pracowników. To znacząca zmiana w porównaniu z wcześniejszymi badaniami. Kiedyś większość z nas uważała, że wynagrodzenie to prywatna sprawa między pracownikami a pracodawcą. Ta sytuacja ulega zmianie zarówno ze względu na funkcjonujące patologie, które może zastopować jedynie jawność płac. Jawność płac, za którą przemawiają również względy ekonomiczne. Płaca jest bowiem ceną za pracę, a trudno wyobrazić sobie gospodarkę z utajnionymi cenami.
Podsumowując na chwilę obecną ponad 2/3 Polaków uważa, że jawność wynagrodzeń to pożądane działanie poprawiające relacje między pracodawcami i pracownikami. Jest to również zgodne ze światowymi tendencjami w tym zakresie, gdyż budowanie przejrzystych i uczciwych reguł życia zawodowego jest jedną z głównych zasad gospodarki wolnorynkowej. W związku z powyższym Związek Zawodowy Pracowników Policji wniósł o uwzględnienie propozycji Rzecznika Praw Obywatelskich i wprowadzenie przepisów prawa pracy w zakresie transparentności wynagrodzeń.