Od dziś obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu i dyskryminacji. To jedna z najważniejszych od lat zmian w ochronie godności pracownika.
Zmienia się nie tylko definicja mobbingu. Przede wszystkim ustawodawca znacznie wyraźniej określa, czego wymaga od pracodawcy.
A wymaga znacznie więcej niż posiadania regulaminu antymobbingowego i powołania komisji, która zbierze się dopiero wtedy, gdy sytuacja stanie się dramatyczna.
🔹 Pracodawca ma obowiązek ZAPOBIEGAĆ – rozpoznawać zagrożenia, monitorować atmosferę pracy i przeciwdziałać zachowaniom naruszającym godność pracowników.
🔹 Pracodawca ma obowiązek REAGOWAĆ – nie ignorować sygnałów, nie bagatelizować skarg i zapewnić ich rzetelne, bezstronne wyjaśnienie.
🔹 Pracodawca ma obowiązek CHRONIĆ – również przed działaniami odwetowymi wobec osób, które zdecydowały się mówić o nieprawidłowościach lub stanęły w obronie innych.
🔹 Pracodawca ma obowiązek NAPRAWIAĆ – podejmować rzeczywiste działania, które zapobiegną dalszym naruszeniom, oraz wspierać osoby pokrzywdzone.
ZAMOŚĆ I JAROSŁAW. KONKRETNE SPRAWY, KONKRETNI LUDZIE, KONKRETNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ.
Właśnie w kontekście nowych przepisów szczególnego znaczenia nabierają sprawy, którymi Związek Zawodowy Pracowników Policji zajmuje się obecnie w Komendzie Miejskiej Policji w Zamościu oraz Komendzie Powiatowej Policji w Jarosławiu.
W obu jednostkach podejmujemy działania zmierzające do wyjaśnienia zgłaszanych nam nieprawidłowości dotyczących sytuacji pracowników.
Nie zamierzamy przesądzać o odpowiedzialności konkretnych osób przed zakończeniem właściwych postępowań. Nie oznacza to jednak, że będziemy biernie przyglądać się sytuacjom, w których pracownicy zgłaszają naruszenia swoich praw.
Naszym obowiązkiem jest doprowadzić do rzetelnego wyjaśnienia tych spraw. Obowiązkiem pracodawców jest natomiast zapewnić, aby zgłoszenia zostały potraktowane poważnie, bezstronnie i bez narażania pracowników na działania odwetowe.
Dlatego zarówno w odniesieniu do KMP w Zamościu, jak i KPP w Jarosławiu, stawiamy pytania, które powinien zadać sobie każdy odpowiedzialny pracodawca:
❓ Co dzieje się z pracownikiem, który znajduje odwagę, by zgłosić nieprawidłowości?
❓ Czy pracodawca rzeczywiście dąży do wyjaśnienia sprawy, czy jego działania mogą prowadzić do zniechęcenia pracownika do dochodzenia swoich praw?
❓ Czy zapewnia pracownikowi ochronę przed dalszymi negatywnymi konsekwencjami, czy pozostawia go samego w nierównej walce?
❓ Czy podejmowane działania służą rzeczywistemu rozwiązaniu problemu, czy jedynie formalnemu zamknięciu sprawy?
Od 5 listopada te pytania nabierają jeszcze większego znaczenia prawnego.
NOWE PRZEPISY – WIĘKSZA OCHRONA I POWAŻNIEJSZE KONSEKWENCJE
Nowe regulacje upraszczają definicję mobbingu, znosząc wymóg wykazania długotrwałości nękania. Kluczowe znaczenie ma uporczywość zachowań.
Zmieniają się również zasady dochodzenia roszczeń. Minimalne zadośćuczynienie za mobbing wynosi sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 28 836 zł w 2026 roku. Dochodzenie zadośćuczynienia nie wymaga już wykazania rozstroju zdrowia.
Co szczególnie istotne, nowe przepisy mają zastosowanie również do uporczywego nękania, które rozpoczęło się przed 5 listopada 2026 r., jeżeli trwa nadal po tej dacie.
Oznacza to, że wejście w życie nowych regulacji może mieć znaczenie również dla spraw, które już się toczą – zależnie od ustalonych okoliczności i czasu trwania zgłaszanych zachowań.
Pracodawcy mają czas do 5 maja 2027 r. na dostosowanie wewnętrznych regulacji. Nie oznacza to jednak sześciu miesięcy zwolnienia z odpowiedzialności za przeciwdziałanie mobbingowi.
Co więcej, w zakładach pracy zatrudniających co najmniej 10 pracowników szczegółowe zasady przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji powinny zostać określone w odpowiednich regulacjach wewnętrznych, uzgadnianych z organizacjami związkowymi zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Rola związków zawodowych nie kończy się więc na reprezentowaniu pokrzywdzonego pracownika. Obejmuje również współtworzenie rozwiązań, które mają zapobiegać takim sytuacjom w przyszłości.
POLICJA MUSI DAWAĆ PRZYKŁAD PRZESTRZEGANIA PRAWA
Dla Związku Zawodowego Pracowników Policji ta zmiana ma szczególne znaczenie.
Od lat przypominamy, że Policja – instytucja stojąca na straży przestrzegania prawa – sama musi być miejscem, w którym szanuje się prawa zatrudnionych w niej ludzi.
Nie można wymagać od pracowników lojalności wobec instytucji, a jednocześnie zapominać, że lojalność powinna działać w obie strony.
Nie można wymagać od pracowników odwagi w zgłaszaniu nieprawidłowości, a następnie pozostawiać ich bez ochrony, kiedy tę odwagę okażą.
Sprawy prowadzone przez nas w KMP w Zamościu i KPP w Jarosławiu traktujemy z pełną powagą. Będziemy konsekwentnie dążyć do ich wyjaśnienia, korzystając z przysługujących nam uprawnień związkowych i dostępnych instrumentów prawnych.
Nie oczekujemy szczególnego traktowania pracowników Policji.
Oczekujemy przestrzegania prawa, poszanowania godności i odpowiedzialności za decyzje podejmowane wobec ludzi.
Nowe przepisy nie zastąpią przyzwoitości, empatii ani odpowiedzialności przełożonych. Dają jednak pracownikom mocniejsze narzędzia prawne, a pracodawcom wyraźny sygnał, że przeciwdziałanie mobbingowi nie może być działaniem pozornym.
Bo o jakości zarządzania nie świadczy liczba skarg, które udało się wyciszyć. Świadczy o niej liczba krzywd, którym udało się zapobiec.
I tego właśnie będziemy konsekwentnie wymagać.
Komisja Krajowa
Związku Zawodowego Pracowników Policji